Frans Weekers
VVD

Voorzitter,

Vorig jaar heb ik de MvF bij de voorjaarsnota verweten dat hij de hand niet op de knip wist te houden, sterker nog: dat hij niet eens uitgavenkaders voor 2007 had vastgesteld. Dus konden de ministers van Balkenende IV vorig jaar op de pof leven. Dankzij gigantisch meevallende belastinginkomsten vanwege de nog gunstige economische ontwikkeling vorig jaar, kon 2007 met zwarte cijfers worden afgesloten. Niet dankzij het beleid van deze Minister, maar ondanks het beleid van deze minister.

Voor 2008 en verder zijn wel kaders vastgesteld. Maar wel op basis van veel te rooskleurige inschattingen van de economie. En jammer genoeg begint zich dat nu al te wreken. Want de economische vooruitzichten zijn niet meer zo rooskleurig.

Dit kabinet is gestart met de mooie erfenis van het vorige kabinet: namelijk een robuuste economische groei, laagblijvende inflatie en stijgende koopkracht. En wat zien we nu? Een stagnerende economie; een snelle en sterk oplopende inflatie en dalende koopkracht.

Ik verwijt het kabinet niet de kredietcrisis en de effecten daarvan op de reële economie. Ik verwijt het kabinet niet de stijgende voedselprijzen en ik verwijt het kabinet niet de verdubbeling van de olieprijzen.

Maar wat ik het kabinet en deze coalitie wél verwijt is dat zij zich ziende blind houden en horende doof.

Want wat is er aan de hand?
We zien dat de effecten van de kredietcrisis op de reële economie – zij het nog niet in volle omvang – beginnen door te sijpelen. Banken vertrouwen elkaar niet meer en lopen tegen solvabiliteitsgrenzen aan. Kredietverlening aan bedrijfsleven en burgers gaat moeilijker worden, nl tegen hogere tarieven en moeizamere voorwaarden. Dit heeft een negatieve invloed op de economische groei. De AEX heeft gisteren de laagste stand in drie jaar bereikt.
De economische groei is door het CPB neerwaarts bijgesteld (en dit zal niet de laatste neerwaartse bijstelling zijn vrees ik), de inflatie in de eurozone heeft in de maand juni de vier procent bereikt en hoewel Nederland nog onder het Europees gemiddelde scoort zijn we hard op weg om op gelijke tred te raken; en tegen het eind van het jaar gaan we het zelfs slechter doen dan het Europees gemiddelde!
Uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van huislijn.nl blijkt dat Nederlanders het kopen van een huis uitstellen. De olieprijzen gaan richting de $144,-  per vat en er wordt zelfs al gespeculeerd op 200 dollar. Als gevolg van de hogere voedselprijzen en extreem hoge olieprijzen loopt de inflatie gierend op en is er sprake van nationale verarming als gevolg van transfers naar de olieproducerende landen.

Een stagnerende economie in combinatie met een sterk en snel oplopende inflatie tegen de achtergrond van een gespannen arbeidsmarkt is de voedingsbodem bij uitstek voor een levensgevaarlijke loon-prijsspiraal die onze economie in een langdurig dal zal trekken. En het kabinetsbeleid is de Pokon, de bemesting, voor deze voedingsbodem.

Mv de Vz.
Het IMF, OESO, Economen en analisten wereldwijd verwachten dat de economie verder stagneert en de inflatie in de Eurozone tot ongekende hoogte oploopt en geven hiermee ernstige signalen af. En wat doet het kabinet:  wegkijken en onder het motto: het hoofd koel houden, de spreekwoordelijke kop in het zand, waardoor de signalen niet alleen niet worden  gezien, maar ook niet meer kunnen worden gehoord. Ziende blind en horende doof!

Want wat doet het kabinet?
• Het plot van het economische sprookje van dit kabinet is dat het zich rijk rekent. Bij voortduring hanteert ze een te ruime economische groeiscenario en een te gunstig inflatieniveau. Deze aannames vormen de basis voor de uitgavendrift en belastingverslaving van dit kabinet. Die woorden “uitgavendrift en belastingverslaving”  heb ik overigens geleend van 2 PvdA-prominenten, “Vermeend” en “van der Ploeg”, vroegere ploegmakkers van deze minister toen hij nog staatssecretaris was. Ik vraag de minister om een reactie op de uitlatingen van Willem Vermeend en Rick van de Ploeg en voeg daaraan toe: Minister: luister naar de wijze lessen van uw prominente partijgenoten en stop met uw uitgavendrift.

Die les zou ik ook willen voorhouden aan de financieel woordvoerders van de coalitiepartijen. U heeft in bijlage 1 van de VJN € 150 mln beleidsreserve gevonden. U mag van de bovenmeester van het kabinet alle drie in de grabbelton graaien. Het CDA gaat kerken restaureren; de PvdA geld uitdelen aan de armen die ze zelf eerst geplukt hebben met de motie van Geel en de Christenunie gaat vrouwen uit de prostitutie halen. Daarvoor moest gisteren wel de dieselaccijns omhoog! De VVD vindt dit diefstal aan de pomp voor partijpolitieke stokpaardjes.

Wat het kabinet zou moeten doen is anticiperen op de verslechterende ontwikkelingen door de budgettaire kaders te baseren op een voorzichtig economische groei-scenario en serieuzer rekening te houden met inflatoire risico’s. Ik roep het kabinet op de kaders bij te stellen. Want de tering zal naar de nering gezet moeten worden. Dus een zuinig uitgavenbeleid. Daarnaast vraag ik om een analyse van gevolgen van uit de hand lopende inflatie. In mijn wijze van zien heeft het inflatiespook desastreuze gevolgen voor de pensioenen. Die kunnen niet welvaartsvast worden gehouden wanneer de basis door hoge inflatie weg erodeert.

• vervolgens sloopt dit kabinet structureel de koopkracht van de hardwerkende Nederlander door belastingmaatregel op belastingmaatregel te stapelen. De overheid wordt rijker en de hardwerkende Nederlander armer. Hierover de vraag via de Minister aan de staatssecretaris: Wat is uw reactie op de adviezen van Vermeend en van der Ploeg en wanneer gaat u in therapie tegen uw belastingverslaving? Volgend jaar zullen we wel weer een week later Tax-freedom-day vieren, de dag vanaf we als belastingbetaler eindelijk niet meer voor de overheid werken….

Hét grote risico nu is dat door de hoge olie- en voedselprijzen en alle belastingmaatregelen van het kabinet daaroverheen, er een proces van afwenteling plaatsvindt met een desastreuze loon-prijsspiraal tot gevolg. Hogere looneisen om de koopkracht op peil te houden zullen zich vertalen in hogere prijzen per eenheid product, die op hun beurt weer om hogere looneisen vragen. De enige manier om dat te voorkomen/doorbreken is lastenverlichting bieden en een nieuw akkoord van Wassenaar smeden. De sociale partners hebben ook gevraagd de BTW niet zoals aangekondigd te verhogen. Door die handschoen op te pakken had het kabinet loonmatiging kunnen vragen. Dan had u samen met de sociale partners de ECB kunnen helpen de inflatie in de hand te houden; de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven op peil te houden; de koopkracht van de hardwerkende Nederlander niet aan te tasten en waardevaste pensioenen kunnen veiligstellen. Gaat u dit alsnog doen?   

Ten derden moet ik zeggen: Minister Bos: U bent een handig budgettair trapezewerker… Maar daarmee een slechte bewaarder van de schatkist. Want u bent de pot aan het verteren…

Waar door vorige kabinetten nog de begrotingsregel werd gehanteerd dat inkomsten uit de verkoop of een superdividenduitkering van staatsdeelnemingen werden gebruikt om de staatsschuld af te lossen, gebruikt minister Bos dit tafelzilver om gaten in zijn begroting te dichten en er extra uitgaven mee te doen. We zien het nu met het superdividend van Schiphol. Dat knap staatje trapezewerk wordt volgend jaar herhaald. En volgens mevrouw Vos van de PvdA is de minister zelfs bezig met de BOS-operatie: Brede Operatie Superdividenden. Dus wat ligt er naast Schiphol in de toekomst nog in het verschiet als het gaat om te verkwanselen tafelzilver? en over welke bedragen praten we dan?

Daarnaast vrees ik dat incidentele meevallers (dividend DNB; EU-afdrachten) structureel worden besteed. Want de CAO politie, electronisch kinddossier en gratis schoolboeken kunnen toch niet als incidenteel worden gezien?

Ook wordt goochelt met inter-temporele compensaties of kasschuiven. Geld dat na 2011 in de boeken staat wordt nu al door minister Vogelaar uitgegeven. Wat een creatieve penningmeester heeft dit kabinet!

En ook voor wat betreft het FES fonds gebruikt dit kabinet de aardgasbaten voor consumptie al ware het een consumptief krediet! Ik wil meteen na het reces een fundamenteel debat over het FES-fonds (o.b.v. een goede notitie of de lang verwachte FES-wet). Het is mij veel te schimmig hoe en op basis van welke criteria de aardgasbaten verjubeld worden. De insteek van de VVD is: tot op zekere hoogte aardgasmiddelen inzetten voor harde infrastructuur om de economie duurzaam te versterken en voor het overige: aflossen van de staatsschuld.

De VVD wil het kabinet graag helpen om nu al de noodzakelijke maatregelen te treffen en daar hebben we amendementen voor voorbereid.

Het Nederlandse volk is aan zijn taks en de economie lijdt schade door overbelasting. Daarom moet de vliegbelasting, verpakkingsbelasting en de dieselaccijnsverhoging worden teruggedraaid. Dekking vinden wij door op de SZW begroting overtollige re-integratiebudgetten te schrappen en de idiote maatregel van gratis schoolboeken terug te draaien.
Deze lastenverlichting zal de koopkrachtpositie van de hardwerkende Nederlander verbeteren. Het zal de beschadiging van de positie van Schiphol en regionale luchthavens stoppen en daarmee werkgelegenheid sparen en tevens de inflatie remmen.

Ten tweede dient het superdividend te worden aangewend om de staatsschuld te verlagen. Dit kan worden gedekt door het budget van WWI en OS niet verder op te hogen.

Hierdoor wordt weer een begin gemaakt om solide begrotingsbeleid te voeren en vertrouwen te wekken bij de belastingbetaler. Schaam u er niet voor om voortschrijdend inzicht te tonen onder het motto: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.