Vragen van de leden Straub (PvdA) en Weekers (VVD) aan de minister van Justitie over het aanwezig zijn van contrabande in de penitentiaire inrichting Heerhugowaard locatie Amerswiel.
(Ingezonden 2 juni 2006)
1
Hebt u kennisgenomen van de uitzending1 waarin beelden werden getoond die via een mobiele telefoon met camera, door een gedetineerde zijn opgenomen in de penitentiaire inrichting Heerhugowaard, locatie Amerswiel?
2
Ervan uitgaande dat de beelden op waarheid berusten, hoe verklaart u dat het binnen deze inrichting kennelijk vrij eenvoudig is dat gedetineerden contrabande zoals drank, drugs en een mobiele telefoon in bezit kunnen hebben?
3
Behoort het naar uw oordeel tot de mogelijkheden dat er tennisballen over de omheining van de inrichting worden gegooid, zoals in de uitzending werd getoond? Zo ja, welke mogelijkheden ziet u om te voorkomen dat zulks in de toekomst plaatsvindt en om tijdig te kunnen ingrijpen, bijvoorbeeld door «smart»-camerabewaking?
4
Bestaat in de locatie Amerswiel de mogelijkheid dat gedetineerden in de avonduren, zonder toezicht, toegang kunnen hebben tot het terrein direct bij de omheining? Zo ja, hoe zien het regime en het toezicht in deze inrichting er dan uit? Zo neen, hoe verklaart u dan dat op de beelden zichtbaar is dat de mogelijke tennisballen door een persoon worden opgehaald? En valt door middel van beelden van bewakingscamera’s achteraf de identiteit van betrokken persoon te
achterhalen?
5
Hoe oordeelt u over de mogelijkheid die werd getoond, om contrabande in deze inrichting te verbergen?
6
Zijn de richtlijnen voor beveiliging en toezicht op het binnenbrengen van contrabande in deze inrichting naar uw oordeel adequaat? Zo ja, waaruit blijkt dat dan? Is er sprake van een continue alertheid op nieuwe methoden? Zo neen, wat schort er dan aan?
7
Is de personele bezetting van deze inrichting voldoende om binnen de grenzen van het praktisch haalbare te voorkomen dat contrabande de gevangenis wordt binnengesmokkeld en om adequate controles op het in bezit hebben van contrabande door gedetineerden uit te oefenen?
1 RTL-nieuws d.d. 30 mei 2006.
Antwoord
Antwoord van minister Donner (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties).
(Ontvangen 13 juli 2006), zie ook anhangsel Handelingen nr. 1809, vergaderjaar 2005–2006
1
Ja.
2
De beelden blijken van een dergelijk slechte kwaliteit te zijn dat ik geen uitsluitsel kan geven over het waarheidsgehalte ervan. In het algemeen geldt dat bij het beheer van een inrichting steeds een balans moet worden gevonden tussen enerzijds beveiligingsaspecten en anderzijds andere aspecten die zijn verbonden aan detentie, zoals bejegening en toenemende vrijheden met het oog op resocialisatie van de gedetineerde. In normaal beveiligde inrichtingen ligt de nadruk meer op beveiliging dan in beperkt en zeer beperkt beveiligde inrichtingen als Amerswiel. De open setting
doet een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van gedetineerden. In dat licht zou het volledig voorkómen van de
mogelijkheid om contrabande binnen te smokkelen in een dergelijke inrichting een onevenredig inzet van beveiliging vergen, waar de gebouwelijke en regimaire eigenschappen zich niet voor lenen. In Amerswiel vinden wel regelmatig
inspecties van de kamers plaats en worden de gedetineerden onderworpen aan urinecontroles. Vóór plaatsing van een gedetineerde wordt bezien of deze geschikt is voor het beperkt dan wel zeer beperkt beveiligde regime. Ondanks die toets vooraf kan echter nimmer de garantie worden gegeven dat de gedetineerde het regime en de eigen verantwoordelijkheid die daarmee samenhangt, aankan. Indien de gedetineerde er blijkt van geeft dit regime niet aan te kunnen volgt een disciplinaire straf en eventueel terugplaatsing naar een meer beveiligde setting.
3
Het beveiligingsregime is in overeenstemming met de bestemming, deels als beperkt beveiligde inrichting en deels als zeer beperkt beveiligde inrichting. De inrichting is via gemeentegrond tot aan de muur te benaderen. Vanwege de gebouwelijke en regimaire eigenschappen van Amerswiel is niet met zekerheid uit te sluiten dat er tennisballen over de omheining terecht komen binnen het ommuurde complex. De afscherming van de inrichtingen door middel van hekwerken en roosters is een onderdeel van het beveiligingsregime. Naast deze afscherming worden ook andere
maatregelen getroffen om het effect van dit soort acties tegen te gaan. Zo vinden er controles in de kamers plaats. Om te voorkomen dat binnengekomen contrabande door gedetineerden is te bemachtigen worden ook ruimtes buiten de kamers regelmatig geïnspecteerd. Er zijn een systemen beschikbaar in Amerswiel die reageren op bijvoorbeeld tennisballen die over de muur gegooid worden.
4
Ja. De gedetineerden van de open afdeling kunnen na hun gedane arbeid buiten de inrichting, van 17.00 uur tot 21.00 uur beperkt vrij rondlopen op een deel van het terrein. De buitenruimtes alsook de kamers worden regelmatig geïnspecteerd. De beelden zouden begin dit jaar zijn gemaakt. Toen was het rond 17.00 uur donker. Een gedetineerde uit de open inrichting heeft mogelijk de gelegenheid gehad om via de tuin spullen op te rapen. De identiteit van de betreffende persoon is gezien de kwaliteit van de getoonde beelden in de genoemde uitzending niet te achterhalen. Er worden geen beelden van de bewakingscamera’s van de inrichting opgeslagen, dus valt de identiteit van de betrokken persoon ook langs die weg niet meer te achterhalen.
5
Verbergen is in (zeer) beperkt beveiligde inrichtingen mogelijk. De getoonde mogelijkheid (technische kast) is bekend bij het personeel en wordt met regelmaat onderworpen aan een inspectie. Alle mogelijke andere ruimten of mogelijkheden worden eveneens regelmatig geïnspecteerd.
6
Ja. De richtlijnen zijn afgestemd op de bestemming c.q. populatie van de inrichting. Deze richtlijnen zijn eind 2005 nog eens landelijk herzien en aangescherpt, als uitvloeisel van een aantal ontsnappingen dat in 2005 heeft plaatsgevonden. Deze herziening en aanscherping hebben tot doel de richtlijnen voor beveiliging en toezicht binnen alle penitentiaire inrichtingen te actualiseren en te standaardiseren. De inrichting heeft adequaat en conform de richtlijnen toezicht gehouden op het binnenbrengen van contrabande. Teneinde extra alert te kunnen zijn op de uitvoering van deze richtlijnen worden bovendien momenteel veiligheidsaudits uitgevoerd door de Dienst Justitiële Inrichtingen.
7
Er is voldoende personeel om adequaat het veiligheidsbeleid uit te voeren. Controle is slechts één van de aspecten bij het voorkomen van bezit of invoer van contrabande. Daarnaast neemt het verhogen van de pakkans en de mogelijk daarmee samenhangende consequenties voor gedetineerden een belangrijke plaats in. De ervaring heeft geleerd dat het opleggen van disciplinaire sancties, of terugplaatsing naar een meer beveiligde setting, voor veel
gedetineerden een grote rem vormt.
